Haagbeuk – Carpinus betulus (HB1)

De haagbeuk, in het verleden ook bekend onder de namen helzenteer, hesselteer, steenbeuk, jukbeuk of wielboom is een 15 tot wel 25 meter hoog groeiende boom uit de berkenfamilie (Betulaceae).

De haagbeuk is eenhuizig, dat wel zeggen dat vrouwelijke en mannelijke bloemen één boon voor komen in de bloeiperiode van april en mei. De wind zorgt ervoor dat het stuifmeel wordt verspreid. Door de klimaatopwarming is de bloei thans een paar weken eerder dan zo’n vijftig jaar geleden en begint zijn bloei soms al in het begin van maart.

Een gesnoeide beuk lat in de winter de dode, bruine bladerenhangen, maar daarentegen is de haagbeuk zo goed als kaal. Maar daar staat tegenover dat de haagbeuk weken eerder uit uitloopt dan de beuk.

Verspreiding
De boom komt van nature voor in de meeste landen van Europa en ook in West-Azië. De haagbeuk geeft de voorkeur aan voedselrijke, vochtige en vaak kalkrijke bodems.

Insecten
Voor een groot aantal larven van vlinders vormen de bladeren van de haagbeuk een gewaardeerde voedselbron. De haagbeuk is behalve voor de meikever voor nog veel meer insecten een waardplant: de larven van de Kleine wintervlinder (Operophtera brumata), haagbeukmot (Agrotera nemoralis), hazelaaruil (Colocasia coryli), Acleris cristana, Coleophora ahenella, Coleophora anatipenella, Coleophora currucipennella, Coleophora fuscocuprella, Coleophora milvipennis, Coleophora orbitella, Coleophora serratella, Coleophora siccifolia, Pamphilius marginatus, Stigmella floslactella, Stigmella microtheriella en Ypsolopha parenthesella.

Vogels en zoogdieren
Een tweetal vogels zijn zeer gesteld op de zaden van de haagbeuk: de appelvink en de boomklever. Bos- en hazelmuizen weten ook wel raad met de nootjes van de haagbeuk.

Groeiplaats
Haagbeuken gedijen goed op vocht- en leemhoudende gronden. Ze kunnen groeien op allerlei licht zure tot zwak basische bodems. Haagbeuken hebben een sterk schaduw verdragend vermogen, zodat ze latere leeftijd van nature vaak in de onder etage van bijvoorbeeld eikenbossen en vormen ze gezamenlijk het eiken-haag-beukenbos.

Gebruik
Vanwege de geringe afmetingen van de stammen wordt het hout niet in grote hoeveelheden verhandeld. Het is keihard en licht van kleur, en daarom heel geschikt voor hakblokken en snijplanken. Slagershakblokken werden destijds voornamelijk van haagbeuken gemaakt, daarom ook wel steenbeuken genoemd.

Eind november 2022 zijn er 50 haagbeuken in het voedselbos weggezet.

In maart 2023 zijn er nog 8 haagbeukjes (HT1) bijgekomen, maar dan met de Bianchetti-truffel geente wortels. Ook twee Turkse hazelaars (THT1) met die truffel geente wortels staan in dat rijtje.