Grove den – Pinus sylvestris

De grove den (Pinus sylvestris) is een soort uit de dennenfamilie (Pinaceae). Grove den wordt ook Gewone den, Mast(boom), Vliegden of Pijnboom genoemd. Een vliegden is een door natuurlijke uitzaaiing verspreide grove den.  Pínus is de oude Latijnse benaming voor pijnboom. Sylvéstris betekent “bos” en verwijst naar de natuurlijke groeiplaats van de soort.

Kenmerken
Grove den is een boomvormende maar soms ook struikvormende conifeer. De soort kan een hoogte bereiken van 25-40 m. Jonge bomen hebben een kegelvormige kroon. Oudere bomen hebben een meer schermvormige kroon en een hoge stam. De onderste takken zijn afgestorven en zitten deels nog aan de stam vast. De grove den kan je herkennen aan zijn oranjebruine schors, deze zie je meestal bovenaan op de stam. De naalden staan per twee en zijn ongeveer 5 cm lang.  Grove den is een van onze weinige inheemse naaldbomen. De andere twee inheemse naaldsoorten Jeneverbes en Taxus zijn eerder struiken.

De bladen zijn naaldvormig en staan in tweetallen op korte loten. De soort vormt ook lange loten met verspreid staande naalden. De lange loten zorgen voor de lengtegroei. De naalden zijn gedraaid en kunnen tot 8 cm lang worden; ze hebben een grijsgroene kleur.

De den is van sparren en zilversparren te onderscheiden doordat de den korte loten heeft met de naalden bij elkaar staand en bij de sparren verspreid op de lange loten. Ook heeft de den ronde naalden en de spar platte, driehoekige of vierhoekige.

De jonge kegels zijn groen en kleuren later donkergrijsbruin. De kegels kunnen tot 7 cm lang worden en zitten twee aan twee of in groepjes aan kromme steeltjes. Bij beschadiging van de boombast komt er kleverig hars met een karakteristieke geur uit, wat de wond beschermt tegen infecties. Grove den heeft een penwortel, waarmee ook uit grotere diepte water opgenomen kan worden.

In de bosbouw wordt de grove den na 80 tot 120 jaar gekapt. De bomen kunnen echter veel ouder worden. In Zweden staat een zevenhonderdjarige boom.

Bijzonderheden
Grove dennen worden veel aangeplant ten behoeve van houtproductie. Het goedkope hout wordt als grenenhout verkocht in de bouwmarkt. Dennen vanaf 8 jaar oud zijn gevoelig voor onder andere de Dennenschorswants Aradus cinnamomeus. Vooral in monoculturen kan deze wants voor problemen zorgen.

Habitat
Grove den, een lichtboom, werd vooral aangeplant op de armste zandgronden, maar in feite kan de soort op sterk uiteenlopende standplaatsen gedijen, zelfs op plekken met een hoge grondwaterstand.

In ons voedselbos staan ongeveer 10 Grove dennen te groeien.