Servische spar – Picea omorika

Servische spar of Omorikaspar Picea omorika is een naaldboom uit de Dennenfamilie.  Picea komt van de Latijnse naam voor spar en is mogelijk afgeleid van “pix” of “picis”, dat “pek” betekent. Uit de hars van sparren werd namelijk een soort pek bereid. Omórika is de Bosnische volksnaam voor de boomsoort. De plant is vooral bekend vanwege de toepassing als kerstboom. De Servische spar komt van nature voor langs de rivier de Drina in het grensgebied van Servië en Bosnië. De plant heeft een voorkeur voor een vochtig en koel klimaat. Zuidelijker komt de boom daarom alleen nog voor op hoger gelegen berghellingen.

In West Europa kan de boom een hoogte van zo’n 30 meter bereiken. De bast van Servische sparren is schilferig en roodbruin. De zijtakken zijn enigszins afhangend, waardoor de boom een slank silhouet krijgt. De twijgen zijn rozebruin van kleur en behaard. De knoppen zijn roodbruin en toegespitst. De afgeplatte naalden van Servische spar zijn alleenstaand, hebben een lengte van 1,2 tot 2 centimeter. Van boven gezien zijn de naalden glanzend donkergroen, maar van onderop laten ze twee witte strepen zien met een duidelijke groene hoofdnerf ertussen. Die typische witte onderkant kan je van een afstand al goed te zien, omdat de naalden aan de uiteinden van de twijgen naar voren wijzen. De naalden hebben een stomp of iets spitse top, maar van prikgevaar is hierbij geen sprake.

De kegels van Servische sparren worden tot 6 centimeter lang en bestaan uit brede gaafrandige schubben. Jonge kegels zijn blauwzwart van kleur, maar in de loop van het seizoen worden ze donkerbruin. De eironde bloeiwijzen van Servische sparren zijn 1 tot 2 centimeter groot. De kleinere mannelijke bloeiwijzen zijn geelrood van kleur, terwijl de vrouwelijke iets groter zijn en een paarse kleur hebben. Servische spar bloeit in mei. Na de bloei volgen talrijke hangende kegels die eerst nog violetpurper zijn maar later glanzend bruin worden. Vanwege de oppervlakkige wortelgroei is Picea omorika windgevoelig. Servische sparren hebben vaak last van Honingzwammen Armillaria mellea sl.

Half februari 2024 hebben we een vijfigtal Servische sparretjes (Picea Omorika), verspreid in het voedselbos neergezet.