Op een schitterende locatie tussen natuurgebieden van het Brabants Landschap ligt het Voedselbos ‘s Heeren Vruchten.
Een jong voedselbos dat eind 2022 is aangelegd. Het voedselbos maakt onderdeel uit van het Landgoed ’s Heeren Vrunten (*) en ligt in het zuiden van de gemeente Etten-Leur. Het landgoed is 33 ha groot en is in 2011 aangelegd op voormalige landbouwgrond, vooral maisakkers. De omgeving is landschappelijk gezien sindsdien met sprongen vooruit gegaan. Daarmee werd tevens een verbinding gelegd tussen de natuurgebieden Het Rondgors en Schuitvaart van het Brabants Landschap waardoor nu een groot aaneengesloten natuurgebied is ontstaan.
In het voedselbos, dat 20.000 m² groot is, zijn in 2022 met behulp van vrijwilligers meer dan 3.500 bomen en struiken geplant. In totaal betreft het ruim 250 verschillende soorten, een geweldige diversiteit dus. In het voedselbos is ook een permacultuur moestuin ondergebracht van 1.000 m²
De komende jaren wordt het voedselbos nog verder ontwikkeld. Er komt een heel aantal vaste planten en een kruidlaag. ’s Heeren Vruchten wordt beheerd door enthousiaste vrijwilligers die elke maandag- en vrijdagochtend in het bos aan het werk zijn, en ook genieten van de rust en de natuur.
(*) ‘Vrunten’ is onontgonnen gebied en was het eigendom van de Heer van Breda.
1 januari 2026: Zandverzet
Drie projecten, of eigenlijk vier, hielden de voedselbosboeren de voorbije maand bezig.
In november 2025 werden de eerste plannen gesmeed voor de zandberg links van de uitgegraven vijver. Er gaat een vleermuiskelder uitgegraven worden, zodoende de titel ‘zandverzet’. Bij een tweetal lokale ondernemingen is dankbaar ‘restmateriaal’ opgehaald, voor het laatst van Jacobs Sierbestrating uit Rijsbergen.
Lees hier over de stand van zaken van de vleermuiskelder.
Het tweede project waaraan gewerkt is, betreft de pawpaw’s.
1 december 2025: Graafwerk
Op 1 november zijn ongeveer 50 vrijwilligers op landgoed De Moeren in het kader van de Landelijke Natuurwerkdag onder meer bezig geweest met het uitsteken van zaailingen om verbossing tegen te gaan.
De meeste jonge boompjes waren berkjes, maar ook grove den en wat Europese vogelkers is uitgestoken.
Zo’n duizend zegt Leo er te hebben meegenomen. Deels voor de struweelhaag van ’s Heeren Vruchten en tussen de vruchtbomen, en een deel is ingekuild voor voedselbos Laningen.
De zaailingen uit De Moeren zijn successievelijk in het voedselbos opgenomen.
1 november 2025: Minder aandacht voor de eenjarigen, nu zijn de bomen en struiken weer aan de beurt
Moestuin: laatste oogsten en winterklaar maken
De laatste oogsten zijn van het veld gehaald en nu zijn en worden de gebruikte moestuinblokken winterklaar gemaakt. Dat wil zoveel zeggen als de toch nog opgeschoten ruigtekruiden verwijderen, deze meteen hergebruiken als mulchlaag, samen met het stro die met de paardenmest meekwam bij Ruud’s depositie. Die paardenmest wordt hier en daar over de mulchlaag heen gedrapeerd, zodat er volgend voorjaar weer heerlijke groenten kunnen worden gezaaid.
En het aardappelblok wordt in 2026 niet voor eenjarige teelt gebruikt, daar is
1 oktober 2025: Nieuw plantgoed wordt gepamperd
De meestal droge septemberweken dwongen de vrijwilligers om hun groene have bij te staan qua vochtvoorziening.
Wat betreft de eenjarigen hebben we zo’n beetje alles geplukt en opgegraven, behalve wat er nog onder het net staat te groeien (boerenkool en sla). De laatste bonen werden meteen van de uit grond getrokken plantjes gescheiden en ook de pompoen- en courgetteplanten laten nu alleen nog maar wat bloemen zien. Daar verwachten we geen vruchten meer van. Van deze dit jaar door de naaktslakken met rust gelaten planten konden we maar liefst 28 pompoenen en 26 courgettes oogsten. En uit het voedselbos zelf kwam zo’n drie kilo Saint Remy stoofperen en grofweg 2¾ kg Nashiperen.
1 september 2025: Augustus oogstmaand
In de achtste maand van dit jaar, ondanks de vakantiegangers, kwam er toch nog gemiddeld 6⅛ vrijwilliger per werkochtend opdagen. Daar kan het voedselbos zich gelukkig mee prijzen! Dankzij de onderlinge samenwerking, de onverminderde opbrengst van de moestuin en maar stromende hoeveelheid ideeën van Leo blijft het vrijwilligerswerk in ’s Heeren Vruchten altijd weer uitdagend en aantrekkelijk.
Zo werd er in juli al begonnen met het optimaliseren van de vijverpartij. In deze maand is de laatste hand gelegd aan een tweetal trapjes: naar de bovenkant van de heuvel en naar de zithoek bij het water. Die zithoek is helemaal omringd door (knot)wilgen, zodat de werkers er binnenkort beschut van hun koffie kunnen genieten.
1 augustus 2025: Een imposante waterpartij
Ook deze zomermaand was de belangrijkste taak van de vrijwilligers het geven van water aan de struiken en bomen in het voedselbos.
De uitblijvende neerslag had met name invloed op de hoogte van de grondwaterstand, zoals het waterniveau in onze wadi dan ook aangaf. Hoewel de benaming wadi feitelijk de lading niet meer dekt, want “Een wadi is een groene greppel in het stedelijk gebied. Het Arabische woord is in Nederland een afkorting van Water Afvoer Drainage en Infiltratie. Een wadi bergt regenwater en zuivert het, waarna het water infiltreert in de ondergrond. Zo helpt de wadi tegen wateroverlast en droogte.”
Van wadi naar vijver Lees hier verder …