Project

Pawpaw

Het optimaliseren van condities om pawpaw-bomen te laten groeien

’s Heeren Vruchten, 3 oktober 2024 – We hebben sinds de start van het voedselbos al twee mislukte pogingen om pawpaw’s aan de groei te krijgen achter de rug. De eerste 2 boompjes zijn in november 2022 geplant en in november 2023 nog eens 4, die op eentje na nog geen blad hebben laten zien.

Plantplan Pawpaw’s
We gaan niet bij de pakken neerzitten en hebben daarom een plantplan Pawpaw’s gemaakt.

Nog even voor de duidelijkheid, de Roomappel, nationaal en internationaal beter bekend als pawpaw, is een uit Noord-Amerika afkomstige boom. Die een soort supervrucht produceert. De boom, die zeker zo’n zes meter hoog kan worden en vier meter breed, groeit daar in het wild in bossen in de buurt van water, vaak beekjes of rivieren. Deze vorstbestendig fruitboom, waarvan de vruchten ongeveer smaken als de chiremoya groeit dus altijd beschut in de (half)schaduw van grotere bomen in bosgrond. En precies die situatie gaan wij voor de 6 in november 2025 te planten pawpaw’s nabootsen.

In het begin van de herfst van 2024 is besloten een plan te maken om alsnog succesvol pawpaw’s te laten groeien in het voedselbos. Het kan niet zo zijn dat we ons bij twee pogingen neerleggen bij een mislukt project. Terwijl in voedselbossen om ons heen wel pawpaw’s tot productie komen. Voordat de opzet van het project in een plan(ning) werd omgezet, is er eerst uitgebreide research gepleegd.

Onderzoek
Waar komen deze bijzondere vruchtbomen vandaan? Wat zijn daar de bodemgesteldheden en aan wat voor bijzondere condities moet hun groeiomgeving voldoen? Bijvoorbeeld “A guide tot pawpaws”, “Tropische vrucht uit NL – PawPaw”, en “Wat zijn Pawpaws? Meer dan een hype? De Moerbeiboom | Louis De Jaeger”. Maar ook informatieve websites zoals die van de gespecialiceerde Kwekerij Asimina.
Dan blijkt dat deze boomsoort niet in de volle zon groeit, omdat de pawpaw in oostelijk Noord-Amerika als een kleinere boomsoort onder de kronen van grotere loofbomen groeit. Met name jonge boompjes dienen de eerste twee tot drie jaar uit de zon gehouden te worden, omdat ze die tijd nodig hebben om goed te wortelen.

Bestuiving
Omdat pawpaw’s eenhuizig zijn, dat wil zeggen dat de bloemen zowel stampers als meeldraden (mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen) hebben, zijn ze zelfbestuivend. Met dien verstande dat de stamper altijd eerst rijp wordt (gaat glanzen) en dagen later pas de meeldraden. Dat betekent dat de boom zijn eigen bloemen niet kan bevruchten. Dus is het noodzakelijk dat er minstens twee pawpaw’s in elkaars nabijheid staan, zodat (stront)vliegjes de bestuiving kunnen verzorgen. Er kunnen zich echter omstandigheden voordoen, waar er geen bestuivende insecten zijn, dan moet dit handmatig gebeuren.

Project updates

11 december 2023

Moeizame verhouding tussen het voedselbos en de pawpaw's

Bij de opstart van het voedselbos in het najaar van 2022 zijn er twee exemplaren aan de grond toevertrouwd: 1 x Asimina triloba ‘Aidfievate’ / Rappahannock® en 1 x Asimina triloba ‘Zoetewei No.5’.
Op de foto uit 2022 is te zien hoe de Aidfievate, maar ook de Zoetewei No. 5 het niet hebben gered. Met twee armzalige knotwilgjes hebben beide plantjes in ieder geval veel te weinig in de schaduw gestaan en zijn ze dus teveel beschenen met rechtstreeks zonlicht.

In het laatste kwartaal van 2023 hebben we een tweede poging gewaagd met het planten van een viertal pawpaw’s.
Twee Asimina triloba ‘Convis’ en twee zaailingen zijn afkomstig van Vreeken’s Zaden, en op 10 november aan de grond toevertrouwd. Alleen een van de zaailingen is min of meer aangeslagen en nu moeten we het voorjaar van 2025 afwachten of de plant nog intact is.

22-08-2024: De enige pawpaw die het nog even heeft gedaan (zaailing)

05-11-2022: de eerste 'standplaats' van 2 pawpaw's

10-11-2023: De tweede standplaats van de pawpaw's

18 oktober 2024

Palmbomen gaan zorgen voor schaduw

In de linkerhoek langs de bosrand, aan het einde van de hazelaars(laan), hebben we op een zorgvuldig gekozen locatie 6 plantgaten gemaakt. Hierbij zijn we niet over één nacht ijs gegaan. Pas na uitgebreid literatuuronderzoek en het kijken en luisteren naar een aantal video’s over hoe pawpaw’s te kweken, is het pawpaw-plan tot stand gekomen.

In oktober zijn er in twee weken tijd in totaal 10 palmbomen met kruiwagens (over een afstand van 1.040 meter!) getransplanteerd van Leo’s Wildtuin naar ’s Heeren Vruchten. Deze ongeveer 20 jaar oude palmen zijn in het pawpaw-blok geplaatst om de in de toekomst (november 2025) aan te planten 6 pawpaw’s tegen de wind en overdadige zonneschijn te beschermen. Daarnaast is de locatie zodanig gekozen, dat de bomen die in de bosrand groeien, de wind enigszins tegenhouden en ook schaduwrijkheid aan de nog jonge boompjes gaan bieden.

De plantgaten in de bodem zijn zeker twee spaden diep uitgegraven. Want de hier binnenkort gaan groeiende bosboompjes worden gepamperd. Door zeker de helft van het plantgat te vullen met authentieke bosgrond uit het naastgelegen bosgebied. Daarnaast voegen we nog een halve kruiwagen compost en wart paardenmest toe. En tot slot zaaien we op de gevulde plantgaten groenbemester ter verbetering van de grond plus grote kaardebollen.
En dan laten we verder de plantgaten met rust, totdat in november 2025 de pawpaw’s geplant worden.

26-09-2024: het pawpaw-plan

30-09-2024: Het pawpaw-kweekblok

04-10-2024: Uitgegraven palmbomen klaar voor transport

04-10-2024: Palmbomen onderweg

04-10-2024: De helft van de palmen gearriveerd

07-10-2024: Alle palmen staan op hun plek

24 februari 2025

Bosgrondtransplantatie voor de pawpaw-plantgaten

In de tweede maand van het jaar heeft er een bosgrondtransplantatie plaatsgevonden, om zo de natuurlijke groeivoorwaarden voor deze bomensoort te optimaliseren.

De zes plantgaten zijn nu bijna vol met bosgrond, in maart gaan we er een groenbemester in zaaien. En nog wat compost en paardenmest er in verwerken.

24-02-2025 Bosgrond in pawpaw-plantgaten

24-02-2025: verse bosgrond

16 juli 2025

De grondverbeteraars in de plantgaten komen de grond uit

Langzamerhand worden de plantgaten voor de pawpaw’s verbeterd.
De eind februari 2025 gezaaide grondverbeteraars zijn ontkiemd en gaat nu groeien.
En een maand later staan de plantgaten al vol!

In september 2025 is er een mooie grondbedekking te zien door de groenbemesters.

16-07-2025: Groenverbeteraars

06-08-2025: Plantgat nummer 1

03-09-2025: Mooie plantgatvulling

18 september 2025

Tweesporenbeleid: kopen en kweken

De pawpaw’s die in Leo’s Wildtuin groeien (ongeveer geplant in 2018) hebben in 2025 voor het eerst vruchten opgeleverd.
En dankzij een paar mooie pawpaw’s, die telkens een stuk of acht zaden bevatten, kunnen we naast het aankopen van pawpaw-boompjes ook zelf met het opkweken van deze supervruchten aan de slag gaan.

Het laten ontkiemen van pawpaw-zaden wordt pas in werking gezet, nadat de zaden een kwartaal zijn gestratificeerd, dat wil zeggen dat ze in de aarde in een bakje in koude omstandigheden (koelkast) een soort kiemrust moeten doorstaan, om daarna in kweekpotten te kunnen ontkiemen.

05-09-2025: In de handen van zijn kleinzoon Finn

18-09-2025: Pawpaw-zaden

22 december 2025

Tijdelijke hoogtepunt pawpaw-project: zes boompjes geplant

Op 22 december 2025, dus ruim een jaar na aanvang van dit project, zijn er zes pawpaw-boompjes in de daarvoor bestemde plantgaten gezet. In ’s Heeren Vruchten staan nu 2 zaailingen (PAW4), 1 x Mary Foos Johnson (PAW1), 1 x Rebecca’s Gold (PAW2), 1 x Summer Delight (PAW3) en 1x Tallahachie Peterson (PAW6). Juist door verschillende varianten bij elkaar te plaatsen, wordt de stuifbekruising bevorderd.
Maar wanneer de PawPaw’s over een paar jaar gaan bloeien, dan zal er zeker wel een kwastje worden gebruikt om vruchtzetting te bespoedigen.

De 5 verschillende Pawpaw-boompjes die op 22 december 2025 in de plantgaten zijn gezet:
• PAW1 – Mary Foos Johnson
• PAW2 – Rebecca’s Gold
• PAW3 – Summer Delight
• PAW4 – 2 zaailingen
• PAW6 – Tallahatchie Peterson

22-12-2025: Pawpaw 'Mary Foos Johnson'

22-12-2025: Geplante pawpaw's

8 april 2026

De pawpaw-zaden ontkiemen!

Eind september 2025 is er een aantal pawpaw-zaden ter stratificatie een kwartaal de koelkast ingegaan.
Daarna met de kerst 2025 overgezet in kweekpotten met een plastic bescherming tegen het uitdrogen.
En eind maart/begin april 2026 laten van een paar zaden de eerste blaadjes zich zien.

31-03-2026: Kiemproces pawpaw-zaden

08-04-2026: De eerste ontkiemers!

9 juni 2026

Hoe gaat het met de pawpaw's in de volle grond?

De vijf verschillende varieteiten van Pawpaw-planten zijn goed aan het groeien aan de rand van het voedselbos. Regelmatig zorgen de voedselbosboeren voor water, zodat de plantjes lekker kunnen groeien.

09-06-2026: PAW1 - 'Mary Foos Johnson'

09-06-2026: PAW2 - 'Rebecca's Gold'

09-06-2026: PAW3 - 'Summer Delight'

09-06-2026: PAW4A - zaailing

09-06-2026: PAW4B - zaailing

09-06-2026: PAW6 - 'Tallahutchie Peterson'

1 september 2026

Pawpaw's blijven voortdurend om zorg vragen

De afgelopen drie maanden waren zwaar voor de zes Pawpaw’s. Heel veel zon, ondanks de schaduwgevende omgeving, maar vooral geen regen, en dat heeft zeer vermoedelijk een van de zes aanplanten van december 2025 de das omgedaan.

Ondanks het bijna wekelijks toedienen van water, het nathouden van de aangelegde mulchkragen rondom de kleine boompjes lijkt het erop dat PAW1 (Mary Foos Johnson) is gesneuveld.
We geven de moed nog niet op, want hel zou best kunnen dat de wortels nog intact zijn en er in 2027 weer nieuwe knoppen en blaadjes tevoorschijn komen.

De andere vijf Pawpaw’s laten weer nieuwe groene blaadjes zien, da’s verheugend nieuws voor ons project! Als extra ondersteuning zijn er op 31 augustus mineralen toegevoegd, in de vorm van lavameel.

Om het zekere voor het onzekere te nemen, hebben we een zaailing naast de PAW1 geplaatst. Dit is de eerste die we zelf hebben opgekweekt uit de vruchten uit Leo’s tuin van september 2025. Ter bescherming tegen teveel zon en wind is er een schermpje om de zaailing geplaatst.

31-08-2026: beschermde zaailing

31-08-2026: beschermde zaailing

31-08-2026: PAW2

31-08-2026: PAW3

31-08-2026: PAW4

31-08-2026: PAW6

1 oktober 2026

Acht zaailingen in de volle grond gezet

Van de eind september 2025 geplukte en rijpe Pawpaw’s van de twee bomen in Leo’s Wildtuin hebben we de zaden eerst een kwartaal gestratificeerd (in een bakje met aarde in de koelkast gezet) en daarna in een hoge kweekpot met potgrond in de vensterbank geplaatst. In april 2026 bleken we de juiste strategie te hebben gevolgd: de eerste kiemen werden zichtbaar.

Nu, een jaar nadat de zaden uit de vruchten werden gehaald, zijn de plantjes zo hard gegroeid (na een slome start) dat de penwortel aan de onderkant door de plastic kweekpotten doorgroeiden. Dus de hoogste tijd om deze zaailingen aan de volle grond toe te vertrouwen.

Maar eerste acht plantgaten gegraven, voor de helft gevuld met bosgrond, aangevuld met potaarde. Daarna de zaailingen de grond in met een plastic schermpje om ze tegen teveel zon en wind te bescherm. Daarnaast kregen de jonge boompjes ook een bed van mulch, en nog wat as vol met mineralen,zodat er sprake is van een goede start. Plus er zijn rondom de zaailingen wilgentenen geplant, die daarmee ook voor schaduw en windvang gaan zorgen.

Op 5 oktober 2026 zijn de laatste wilgentenen rondom de pawpaw-zaailingen in de grond gezet. Alle nieuwe boompjes hebben een flink pak mulch gekregen en zijn samen met de omliggende boompjes en struiken van een goede hoeveelheid water voorzien.