Project

Vleermuiskelder

Een overwinteringslocatie voor de vliegende zoogdiertjes

In november 2025 is gestart met het nadenken over een nieuw project in voedselbos ’s Heeren Vruchten. Om naast de zomerse verblijfplaats voor de vleermuizen nu ook een overwinteringslocatie voor de vliegende zoogdiertjes te maken.

Eerste grove ontwerpfase
Die vleermuiskelder komt in de linker zandheuvel bij de vijver, gezien vanuit de container. De kelder wordt ca. 1,75 breed en 2,5 meter diep. De hoogte wordt ongeveer 2 meter, waarbij de bodem enkele decimeters verzonken wordt ten opzichte van het omliggende terrein. De ingang komt dus uit op het Noord-Westen.

Project updates

5 december 2025

De eerste contouren worden zichtbaar

Na weken van graven is het eindelijk zover dat de eerste stenen gelegd kunnen worden. Met een hele ploeg ‘metselaars‘ verloopt de bouw voorspoedig.

17-11-2025: Het eerste graafwerk

01-12-2025: Graafwerk

12-12-2025: De ingang

16-01-1026: de contouren van de ingang

2 maart 2026

Het werk vordert gestaag

De ploeg metselaars probeert tijdens elke werkochtend een aantal lagen te metselen. Het gaat niet snel want het is een passen en meten met al die verschillende soorten stenen. De binnenzijde van de kelder krijgt wel een mooi reliëf wat ideaal is voor de vleermuizen. Ook wordt er al gewerkt aan de stapelmuren aan de buitenzijde van de kelder. Ook dat gebeurt met allerlei verschillende stenen waardoor er veel gaten en kieren ontstaan voor planten, insecten en amfibieën.

30-01-2026: De eerste steen wordt gelegd

09-02-2026: Eric-Jan en Henk aan het metselen

13-02-2026: Wil metselt met plezier

20-02-2026: Bovenaanzicht

8 mei 2026

De toegangspoort is gereed

Voor het maken van de boogvorm in de toegangspoort is eerst een mal van hout gemaakt. Daarna zijn er een voor een (uiteraard) de stenen op gemetseld. Ondertussen is het ook doorgewerkt aan de binnenmuren. Die krijgen door hun onregelmatige relief en door de verschillende steenformaten een mooi houvast aan de toekomstige bewoners.

27-03-2026: De mal voor de poort

27-03-2026: En snel 'dicht' gemeltselt

30-03-2026: De toegangspoort

03-04-2026: De toegangspoort in volle glorie

08-05-2026: De binnenmuren

10 juli 2026

Voortgang project afhankelijk van materialen

Om de vleermuiskelder op tijd op te leveren (i.v.m. de open dag voedselbossen op 5 september 2026) staat er nu wat tijdsdruk op de werkzaamheden.
En behalve van het aantal beschikbare metselaars zijn we ook afhankelijk van materialen. Zoals voldoende cement en zand om specie aan te maken.

Ook van belang is de voorraad stenen die er is. Zo hebben we op 10 juli weer een aanhanger vol met stenen opgehaald bij Jacobs Sierbestrating in Rijsbergen. Daar kunnen we gratis steen materiaal van restpartijen meenemen.

08-06-2026: De binnenmuren gaan de hoogte in

12-06-2026: De entree krijgt steeds meer 'body'

03-07-2026: Wil maakt specie

10-07-2026: Vers metselmateriaal

3 augustus 2026

De buitenmuren zijn nu afgestapeld en aangeaard

De buitenmuren, daarmee worden de uit gestapelde, niet gemetselde, stenen bestaande muurtjes aan de beide kanten van de toegangspoort van de vleermuiskelder bedoeld.

Begin augustus 2026 zijn bijna alle van met name van Jacobs Sierbestrating afkomstige steenmaterialen aan de linker- en rechterkant voor de gemetselde poort opeengestapeld. Ook de binnenmuren, waar de metselaars allerlei hoekjes en gaatjes bij het optrekken van de muren hebben gecreëerd om de toekomstige bewoners het zo veel mogelijk naar de zin te maken.

Nu zijn we dus aangekomen bij het dak, dat wel zo stevig moet zijn dat het een halve meter aarde en zand kan dragen. Want wanneer de vleermuiskelder is ‘opgeleverd’ verdwijnt deze als het ware in de heuvel die ontstaan is door het uitdiepen van de vijver. Die halve meter zand gaat dan, net zoals het zand dat tegen de opstaande muren is aangebracht, zorgen voor temperatuur- en geluidsisolatie voor de vliegende zoogdiertjes.
Over die dakbedekking zijn we nog aan het nadenken, de verwachting is wel dat er binnen afzienbare tijd een concrete oplossing voor deze uitdaging komt. Wordt vervolgd!

31 augustus 2026

Met een hergebruikte deur kan de vleermuiskelder nu afgesloten worden

Het plan om het ijzeren frame te gebruiken om de vleermuiskelder af te sluiten is aangepast. In plaats van het frame is er gekozen voor een degelijke houten deur. Die is op maat gezaagd en ingehangen. Ondertussen zijn de voegen tussen de stenen van de voor- en zijkanten van het winterse vleermuisonderkomen met metselspecie gevoegd.

Nu nog de muren op de gewenste hoogte brengen, maar daarvoor moet er een nieuwe voorraad stenen worden opgehaald. Die erop metselen en dan verder met de bovenzijde, het dak of plafond van de vleermuiskelder.

19 september 2026

Stalvloeren krijgen een tweede leven als vleermuiskelderdak

Als voedselbossers zijn we uiteraard tegen verspilling en proberen we materialen (gefabriceerd of niet) zoveel mogelijk te hergebruiken. Zo zijn alle stenen en ook de toegangsdeur van de vleermuiskelder in ieder geval tweedehands. Zo zijn er op 7 september weer verse stenen bij Jacobs Sierbestrating in Rijsbergen opgehaald.

De bovenkant van de kelder
Als letterlijk en figuurlijk sluitstuk van het winteronderkomen van onze vliegende zoogdieren hebben we in twee etappes telkens 5 stalvloeren bij een boer in Wagenberg gratis kunnen ophalen. Nu valt dat gratis wel mee, we mochten ze voor niets hebben, als we zelf mee voor transport zorgden. Uitgerekend was dat er tien stuks voor het dak nodig zijn, maar omdat deze slalvloeren 300x13x23 zo’n 170 kilogram per stuk wegen, laadden we er 5 op de aanhanger. De eerste keer met drie man, dat was een heus geworstel.
Voor de tweede rode had Leo een serieuze tilconstructie bedacht en gemaakt. Met vier man was het toen een fluitje van een cent.

Dakconstructie
Voordat de balken door een ‘kraantje’ op de muren getild gaan worden, zullen er eerst twee balken gehalveerd moeten worden, omdat de te overspannen lengte 3.30 meter is. Die drie of vier halve stalvloeren komen dan aan de achterkant van de kelder en dragen zo de in de lengte liggende stalvloeren.

04-09-2026: Deur wordt afgewerkt

07-09-2026: Een lading verse stenen

11-09-2026: Afmetselen van de muren

14-09-2026: Stalvloeren, zoek maar uit!

18-09-2026: Met Leo's tooltjes

18-09-2026: Tien stalvloeren

1 oktober 2026

Eerste stalvloerbalken geplaatst

Zoals gemeld worden er een stuk of drie stalvloerbalken fors ingekort, en eenmaal op maat geplaatst over de achterste muur van de vleermuiskelder. Voortschrijdend inzicht bracht de bouwers ertoe om dit met een steekkar te doen. Rollend vervoeren is toch iets eenvoudiger gebleken dat stoer sjouwwerk. En zeker minder inspannend!

Nog één ondersteunde ingekorte balk wordt naast de twee al geplaatste en vastgemetselde balken op het dak neergelegd, zodat vervolgens een stuk of zeven stalvloerbalken achterop de ingekorte exemplaren kunnen ‘rusten’.

25-09-2026: De eerste steunbalk omhoog gesjouwd

25-09-2026: Hoe leggen we 'em neer?

25-09-2026: Precisiewerk

25-09-2026: Stalvloerbalk inkorten

28-09-2026: Tweede steunbalk op locatie

28-09-2026: De tweede steunbalk geplaatst

23 oktober 2026

Dak erop: de laatste stalvloerbalk ligt op de muren

Het is zo ver, de balken liggen op de staande muren
In oktober zijn er eerst drie stalvloerbalken ingekort, omdat de balken 3.00 m lang zijn en de te overspannen lengte 3.30 meter bedraagt. De eerste hele balk is nog volledig met mankracht omhoog gesjouwd.

Voor de tweede balk werd een lier gebruikt in combinatie met een stevige steekkar, waarmee de zware dakbedekking de zandheuvel op werd getrokken. Nog meer voortschrijdend inzicht zorgde voor een nog eenvoudiger transport. De lier aandrijven met een boormachine en met wat duwwerk viel de electriciteit niet uit.

Voor de laatste vier balken werd ook nog een katrol ingezet. Dat betekende dat er in één enkele ochtend vier stalvloerbalken op de staande muren konden worden geplaatst.

Eind 2026 klaar?
Het lijkt er naar uit te zien dat voor het einde van 2026 de vleermuiskelder opgeleverd kan worden. Nu resteert nog het dichtmetselen van de diverse sleuven tussen de muren en de balken. Het geheel afdekken met een dik zeil en daarop ongeveer een halve meter zand.