Moestuin 2026
Het moestuinjaar 2025 was wederom geen succes. We hebben erg veel last gehad van de droge periode en daardoor heel weinig opbrengst. De aardappelen en de bonen hebben het overigens wel redelijk gedaan. Maar dit jaar gaan we natuurlijk weer vol energie aan de slag. Hieronder het moestuinplan voor 2026.
Op 13 oktober 2025 zijn er in dit moestuinblok drie rijen met knoflook geplant. In totaal zo’n 200 knoflookjes.
In maart 2026 zijn er al blaadjes van de knoflook die boven de grond uitgroeien, zodat met die zichtbaarheid de omringende grond ‘schoongemaakt’ kan worden en de concurrerende groeisels verwijderd kunnen worden.
Begin maart 2026 zijn we begonnen met de paadjes tussen de moestuin blokken vrij van groeisels te maken. En aan weerskanten van de paden hebben we ter afscheiding wilgenstammetjes neergelegd.
Op 16 maart zijn er vier rijen met Pastinaak (‘Harris Model’) ingezaaid. Met een zaadje per 5 cm in theorie 360 Pastinaakplantjes.
Van Jaap ontvingen we een zak biologische pootuien, daarmee hebben we 2,5 bed (a 4 rijen) gepoot, in totaal zo’n 450 uitjes (met 10 cm tussenruimte) de grond in gewerkt.
Op maandag 20 maart zijn de voedselbosboeren onder meer druk bezig geweest om zo’n 300 pootaardappelen de grond in te krijgen. Dat gebeurde allemaal in blok 2, met telkens 4 rijen pootaardappelen van het ras Levante met daarna een looppaadje. Met veel meer gemak dan vorig jaar konden ze nu de aardappelen poten. Slechts het opzij harken van de laag mulch was voldoende om de zonder gras en andere voedselconcurrenten de Levantes in de grond te plaatsen.
Kijk naar het filmpje (01:36) op de webpagina om te zien wat er binnen enkele maanden onder de aardappelplanten gaat groeien.
Nadat de Levantes waren gepoot is er gestart met het wieden van de concurrentie in de drie rijen knoflook die sedert half oktober naast het toegangspad staan groter te worden.
MOESTUIN MIX: De beste gewascombinaties
Welke gewassen gaan goed samen? Het beantwoorden van die vraag vereist het testen van heel veel combinaties, maar we hebben niet genoeg tijd en ruimte om alle interessante combinaties te testen op de proefvelden van de universiteit (Wageningen). Bovendien kunnen we onze deelnemende telers niet voorschrijven wat ze moeten verbouwen.
Gelukkig zijn er in Nederland zijn er veel mensen met een moestuin en waardevolle ervaring en die ons kunnen helpen. In een moestuin groeien vrijwel altijd verschillende gewassen naast en door elkaar, waardoor ze bij uitstek geschikt zijn om verschillende gewascombinaties te testen. Daarom vragen wij moestuiniers door heel Nederland ons te helpen om gewascombinaties te testen en akkerbouwers op weg te helpen. Met dit citizen science project, oftewel burgerwetenschap, verzamelen we in korte tijd veel waardevolle data uit verschillende omgevingen, zoals bodemtype en landschap.
De stappen van het experiment
De deelnemers van MoestuinMix testen verschillende gewascombinaties testen met tuinbonen. De eerste combinatie is tuinboon-rode biet. De tweede combinatie bestaat uit tuinboon en een gewas naar eigen keuze. Ons doel is erachter te komen welke combinaties de teelt van tuinbonen bevorderen en welke processen daarvoor zorgen, zoals groei en weerbaarheid. De zaden voor de tuinbonen en rode bieten zijn biologisch en ontvang je van ons.
Het experiment bestaat uit 6 stappen waarvan er twee optioneel zijn:
- Zaaien van de gewassen
- Bloei noteren
- Luizen en natuurlijke vijanden tellen (optioneel)
- Bestuivende insecten observeren (optioneel)
- Opbrengst meten
- Invullen moestuinprofiel
Achtergrond
Om de transitie naar een duurzamere, op ecologie gebaseerde landbouw mogelijk te maken slaan zo’n 70 wetenschappers uit verschillende vakgebieden, 25 akkerbouwbedrijven en ruim 30 ketenpartners en belangenorganisaties de handen ineen. In CropMix bestuderen we akkerbouwsystemen waarin gewasdiversiteit centraal staat, zoals strokenteelt, waarbij strookjes van verschillende gewassen naast elkaar groeien. Dit bevordert de biodiversiteit op de akkers en kan ons helpen minder afhankelijk te worden van kunstmest en pesticiden. Dit komt bijvoorbeeld doordat het ene gewas de natuurlijke vijand van de plaag van het andere gewas aantrekt en ziektes zich minder snel verspreiden door een veld.
Maar hoe werkt zo’n gewasdivers systeem en welke voor- en nadelen heeft het? Dat onderzoeken we de komende vijf jaar met ecologen, landbouwkundigen, economen en sociale wetenschappers, maar ook met moestuiniers! Lees meer over de achtergrond van MoestuinMix en ons onderzoek.
Het voedselbos ’s Heeren Vruchten doet in 2026 ook mee aan dit project. Achterin moestuinblok 3 bij de Peulgewassen hebben we vier rijen gezaaid. 1 x Tuinboon (27 maart), 1 x Rode Biet (op 30 maart), 1 x Tuinboom (27 maart) en 1x Winterwortel (30 maart). Wij zijn daarmee één van de meer dan 2.350 deelnemers aan dit project.
In maart en april 2026 is geconstateerd dat er meermalen hazen ongenood te gast waren in het voedselbos. Op termijn is het de bedoeling dat ’s Heeren Vruchten meer openbaar wordt. Dat wil zeggen dat er dan delen van het hekwerk verwijderd gaan worden, omdat tegen die tijd de bomen en struiken robuust genoeg (moeten) zijn om vraat- en veegschade te weerstaan.
Afrastering voor de moestuin
Om het mee-eters zo moeilijk moeilijk te maken is begin april 2026 in overleg besloten om de moestuin met een hekwerk te versterken en daarmee de niet uitgenodigde gasten te weren.
Gekozen is voor een zo natuurlijk mogelijke afrastering, in ieder geval de gaas-ondersteunende palen worden door wilgen uit het landgoed verzorgd. Op de vier hoeken zijn wat dikkere stammen geplaatst, omdat zo het draadwerk goed op spanning kan worden gezet. Met 1,25 meter hoog kippengaas, aan de onderkant zo’n 5-10 centimeter is ingegraven, moet de oogst van 2026 met vertrouwen tegemoet worden zien. Begin mei is de moestuin afgesloten met twee verplaatsbare deuren.
